Sửa Luật Đất đai: Đề xuất bảo đảm sinh kế khi thu hồi đất

Theo hướng tiếp cận này, việc thu hồi đất không chỉ tính đến số tiền người dân được nhận mà còn cần quan tâm đến nơi ở, việc làm, thu nhập và khả năng ổn định cuộc sống về lâu dài.

Đây là một trong những nội dung được các đại biểu Quốc hội quan tâm khi thảo luận về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai ngày 21/8/2026.

Thu hồi đất không chỉ là câu chuyện bồi thường bao nhiêu tiền

Theo thông tin được nêu tại phiên thảo luận, chính sách về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cần nghiên cứu chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống” cho người dân.

Toàn cảnh Hội trường Diên Hồng sáng 21/8

Điểm đáng chú ý của cách tiếp cận này là quyền lợi của người bị thu hồi đất không chỉ được đánh giá thông qua giá trị đất, nhà và tài sản được bồi thường.

Bởi trên thực tế, hai hộ gia đình có thể nhận mức bồi thường tương đương nhưng cuộc sống sau đó lại rất khác nhau. Một hộ có thể tìm được nơi ở mới gần khu vực cũ, tiếp tục công việc và duy trì nguồn thu nhập. Trong khi hộ khác phải chuyển đi xa, ảnh hưởng việc làm, kinh doanh hoặc mất nguồn sinh kế trước đây.

Vì vậy, vấn đề cần quan tâm không chỉ là “người dân nhận được bao nhiêu tiền?”, mà còn là sau khi bị thu hồi đất, họ sẽ ở đâu, làm gì và cuộc sống có được ổn định hay không.

Nhận tư vấn pháp lý miễn phí tại đây

Đề xuất quan tâm đến sinh kế lâu dài sau khi thu hồi đất

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là trách nhiệm hỗ trợ người dân cần gắn với quá trình phục hồi đời sống và sinh kế sau khi thu hồi đất.

Điều này đặc biệt quan trọng với những trường hợp nguồn thu nhập gắn trực tiếp với đất hoặc vị trí đang sinh sống, chẳng hạn hộ kinh doanh, sản xuất hoặc người lao động có công việc gần nơi ở.

Đại biểu Nguyễn Đại Thắng cho rằng, cùng với việc xác định rõ các trường hợp thu hồi đất, cần đặc biệt quan tâm đến sinh kế của người dân

Mục tiêu được đặt ra là sau khi đất bị thu hồi, người dân không chỉ có nơi ở mới mà điều kiện sống và khả năng duy trì sinh kế cũng cần được bảo đảm.

Bên cạnh bồi thường, vấn đề tái định cư cũng nhận được nhiều sự quan tâm.

Theo nội dung thảo luận, người dân cần được bày tỏ nguyện vọng về nơi tái định cư, đặc biệt là mong muốn tái định cư tại chỗ. Nguyện vọng này cần được xem xét thực chất khi xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Vị trí tái định cư có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân. Một nơi ở mới dù có điều kiện nhà ở tốt nhưng nếu quá xa nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế hoặc khu vực kinh doanh quen thuộc vẫn có thể khiến sinh hoạt và nguồn thu nhập bị xáo trộn.

Do đó, khi đánh giá một phương án tái định cư, không chỉ cần quan tâm đến căn nhà hoặc diện tích đất được bố trí mà còn phải xem xét các điều kiện sống đi kèm.

Hình thức bồi thường

Hình thức bồi thường cũng là một nội dung đáng chú ý trong định hướng sửa luật.

Theo phương án đang được thảo luận, ưu tiên bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng. Trường hợp không có đất để bồi thường thì thực hiện bằng tiền.

Trong một số trường hợp đáp ứng điều kiện, có thể xem xét bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác hoặc bằng nhà ở khi địa phương có quỹ đất, quỹ nhà và người dân có nhu cầu.

Cần quan tâm đến sinh kế lâu dài của người dân sau khi bị thu hồi đất

Việc có nhiều hình thức bồi thường giúp phương án có thể phù hợp hơn với hoàn cảnh thực tế của từng trường hợp, thay vì chỉ tập trung vào một phương thức duy nhất.

Điểm cốt lõi của định hướng lần này là hướng tới mục tiêu người có đất bị thu hồi phải có nơi ở, điều kiện sống và sinh kế bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Điều đó cho thấy câu chuyện bồi thường đang được nhìn nhận theo hướng rộng hơn. Giá trị của một phương án không chỉ nằm ở số tiền người dân nhận được mà còn ở khả năng ổn định cuộc sống sau khi di dời.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các nội dung trên hiện là định hướng, đề xuất đang được thảo luận trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, không nên hiểu rằng tất cả đã trở thành quy định chính thức và được áp dụng ngay.

Tham khảo nhà phố giá tốt Bình Tân – Tân Phú

Khi sửa đổi Luật Đất đai, chính sách thu hồi đất đang được định hướng theo hướng không chỉ quan tâm đến giá trị bồi thường mà còn chú trọng nơi ở, điều kiện sống và sinh kế lâu dài của người dân. Tuy nhiên, đây vẫn là những nội dung đang được thảo luận, chưa phải quy định chính thức. Người dân cần tiếp tục theo dõi quá trình hoàn thiện Luật Đất đai sửa đổi để cập nhật chính xác các chính sách mới.