Cần Giờ lột xác: Từ vùng trũng giao thông đến “cửa ngõ tỷ đô” vươn ra thế giới

Từng bị xem là “vùng trũng” của TPHCM do giao thông cách trở, Cần Giờ đang chuyển mình bứt phá mạnh mẽ với loạt dự án hạ tầng, đô thị và kinh tế biển trị giá hàng chục tỷ USD được triển khai, kỳ vọng trở thành “cửa ngõ tỷ đô” vươn ra thế giới.

Từ “ốc đảo” bị lãng quên…

Cách trung tâm TPHCM khoảng 50km, Cần Giờ nhiều năm qua vẫn giữ dáng vẻ yên ả với rừng ngập mặn, bãi biển hoang sơ và chiếc phà Bình Khánh quen thuộc – nơi thường xuyên quá tải giao thông. Vùng đảo Cần Giờ có 4 xã (Bình Khánh, Cần Giờ, An Thới Đông, Thạnh An), diện tích khoảng 704,22km² nhưng quy mô dân số chỉ khoảng 80.000 người, thấp nhất của TPHCM.

Vị trí địa lý đặc biệt, bị chia cắt bởi sông nước, khiến Cần Giờ dù có tiềm năng lớn về kinh tế biển, du lịch và sinh thái vẫn chưa thể phát triển tương xứng. Trong quy hoạch đô thị của TPHCM, nơi đây lâu nay được xem như “vùng trũng giao thông”, tách biệt với trục phát triển chính.

Để đến được Cần Giờ, người dân và du khách vẫn phải phụ thuộc gần như hoàn toàn vào phà Bình Khánh hoặc tuyến tàu cao tốc đường thủy. Vào dịp lễ, Tết hay cuối tuần, cảnh ùn tắc, kẹt xe kéo dài nhiều cây số tại khu vực phà trở thành “điệp khúc quen thuộc”, khiến quãng đường 50km từ trung tâm thành phố trở nên gian nan.

Không chỉ bị cô lập với TPHCM, Cần Giờ còn thiếu kết nối với các tỉnh lân cận. Khoảng cách chỉ 15km đường biển sang Bà Rịa – Vũng Tàu là cơ hội vàng để hình thành chuỗi du lịch ven biển, nhưng hiện phương án duy nhất vẫn là phà biển Cần Giờ – Vũng Tàu. Loại hình vận tải này tiềm ẩn rủi ro khi gặp sóng to, gió lớn, thường xuyên phải tạm ngưng hoạt động.

Chính những “điểm nghẽn” hạ tầng này đã kìm hãm sự phát triển của vùng đất được mệnh danh là “lá phổi xanh” của TPHCM suốt hàng chục năm qua.

Đến “cửa ngõ tỷ đô” vươn ra thế giới

Cần Giờ đang thu hút sự quan tâm của các tập đoàn lớn, trong đó có Vingroup với nhiều đề xuất dự án quy mô đáng chú ý. Không chỉ dừng ở bất động sản du lịch, Vingroup còn định hình chiến lược phát triển tổng thể, gắn với hạ tầng kết nối và logistics tầm quốc tế.

Trung tâm của kế hoạch này là siêu dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ – Vinhomes Green Paradise, có diện tích gần 2.870ha, tổng vốn đầu tư hơn 10 tỷ USD. Dự án được định hướng phát triển thành khu đô thị nghỉ dưỡng, du lịch và nhà ở quy mô lớn. Nếu được triển khai đúng tiến độ, dự án có thể góp phần thúc đẩy kinh tế biển và mở rộng không gian đô thị về phía Nam TPHCM.

Đề xuất xây dựng tòa tháp 108 tầng trong dự án cũng đang thu hút sự chú ý. Nếu được phê duyệt và triển khai, công trình này sẽ là một trong những tòa nhà cao nhất tại Việt Nam.

Để tháo gỡ “nút thắt” giao thông, Vingroup đề xuất hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn. Nổi bật là kế hoạch tuyến metro tốc độ lên đến 350km/h, hoạt động liên tục giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Phú Mỹ Hưng đến dự án còn 12 phút. Dự án có tổng vốn khoảng 4 tỷ USD nối trực tiếp Cần Giờ với trung tâm TPHCM kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển, chấm dứt cảnh chờ phà và tắc nghẽn.

Song song đó, tập đoàn cũng đề xuất nghiên cứu đường vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu, nối liền hai trung tâm du lịch chỉ cách nhau 15km qua vịnh Gành Rái giúp rút ngắn thời gian di chuyển xuống khoảng 10 phút, mở ra hành lang du lịch – kinh tế biển an toàn, thông suốt quanh năm, thay thế cho phà biển hiện nay.

Bên cạnh các dự án của doanh nghiệp, TPHCM cũng đang đẩy nhanh nhiều công trình trọng điểm. Trong đó, cầu Cần Giờ được coi là dự án hạ tầng quan trọng nhằm cải thiện khả năng kết nối khu vực này với trung tâm TPHCM, giảm tải cho phà Bình Khánh. Dự án này dự kiến được khởi công năm 2026 với 4 làn xe cơ giới và 2 làn xe hỗn hợp, tổng chiều dài tuyến 7,3km, kinh phí hơn 11.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, tuyến đường Rừng Sác – cao tốc Bến Lức – Long Thành cũng được quy hoạch nhằm kết nối Cần Giờ trực tiếp với Sân bay quốc tế Long Thành và các tỉnh miền Tây. Khi hoàn thành, tuyến này sẽ giúp Cần Giờ trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông vùng Đông Nam Bộ.

Không chỉ phát triển du lịch, Cần Giờ còn đang được nghiên cứu để xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, dự án có thể thu hút hàng tỷ USD đầu tư. Nếu thành công, cảng này sẽ trở thành điểm trung chuyển hàng hóa chiến lược trên tuyến hàng hải toàn cầu, cạnh tranh trực tiếp với các cảng lớn trong khu vực.

Cùng với đó, khu vực ven biển Cần Giờ cũng được quy hoạch phát triển công nghiệp hậu cần, dịch vụ hàng hải, logistics và trung tâm thương mại – du lịch quốc tế, hình thành chuỗi giá trị kinh tế biển khép kín.

Theo KTS Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TPHCM, Cần Giờ không còn là “vùng đất hoang sơ, biệt lập” của ngày xưa. Với sự đổ bộ của các dự án tỷ đô và chiến lược hạ tầng đồng bộ, nơi đây đang mạnh mẽ bước vào giai đoạn “thức giấc” lịch sử.

Sự chuyển mình này là một cuộc lột xác ngoạn mục: Cần Giờ đang định vị mình trở thành một ‘Đô thị Sinh thái – Thông minh – Bền vững’ mang tầm vóc quốc tế. Mục tiêu không chỉ là một điểm đến mới, mà là “cực nam châm” thu hút tới 40 triệu lượt khách/năm cho TPHCM.

“Sắp tới, du khách từ Vũng Tàu đi Cần Giờ bằng đường vượt biển chỉ mất 10 phút, từ trung tâm TPHCM đi Cần Giờ chỉ 10 phút bằng đường sắt tốc độ cao. Như vậy, người dân từ trung tâm TPHCM đi Vũng Tàu sẽ chọn qua Cần Giờ; từ ven biển miền Tây đi TPHCM và Vũng Tàu cũng đi qua Cần Giờ, thay vì phải đi vòng như hiện nay”, ông chia sẻ.

Sự trỗi dậy của Cần Giờ không chỉ đơn thuần là thay đổi diện mạo, mà còn là mở rộng không gian sinh tồn và phát triển chiến lược cho TPHCM, giúp thành phố vươn mình ra Biển Đông và hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi kinh tế toàn cầu. Từ một “ốc đảo” biệt lập, Cần Giờ nay đang tiến thẳng tới mục tiêu trở thành “Cửa ngõ tỷ đô” của TPHCM, nơi hội tụ đỉnh cao của du lịch, cảng biển, đô thị và thương mại quốc tế.

Theo Tuấn Kiệt, Anh Phương vietnamnet.vn