Mua đất bằng giấy viết tay từ 2004, làm sổ đỏ có phải nộp 'số lợi bất hợp pháp'?

Một trường hợp nhận chuyển quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay từ năm 2004. Khi làm thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu, người dân được thông báo có thể phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có việc nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Theo phản ánh của công dân, năm 2004, người này mua bằng giấy viết tay một thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).

Đến nay, khi thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ lần đầu, UBND phường thông báo việc chuyển quyền sử dụng đất trước đây không đủ điều kiện. Theo UBND phường, trường hợp này được xem xét theo khoản 2 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 về các trường hợp không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 33 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2020.

Bên cạnh đó, người dân cho biết cơ quan chức năng xác định việc chuyển quyền sử dụng đất, cho thuê, cho thuê lại hoặc thế chấp bằng quyền sử dụng đất khi chưa đủ điều kiện thuộc hành vi vi phạm quy định tại Điều 17 Nghị định 123/2024/NĐ-CP. Tuy nhiên, do đã hết thời hiệu xử phạt nên không ra quyết định xử phạt mà xem xét áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

Theo Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp là một trong các biện pháp khắc phục hậu quả. Việc xác định số lợi bất hợp pháp được thực hiện theo điểm c khoản 2 Điều 6 Nghị định 123/2024/NĐ-CP.

Công dân hỏi rằng hành vi mua bán giấy tay năm 2004 đối với thửa đất chưa có giấy chứng nhận có phát sinh số lợi bất hợp pháp hay không (theo định nghĩa số lợi bất hợp pháp)? Có phải áp dụng biện pháp khắc phục là nộp số lợi bất hợp pháp không?

Người dân cũng đề nghị làm rõ căn cứ vào quy định pháp luật nào để khẳng định là có hoặc không?

Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết nội dung phản ánh chưa làm rõ việc chuyển quyền sử dụng đất năm 2004 có hay không có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, về nguyên tắc áp dụng pháp luật xử lý vi phạm hành chính, điểm d khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 67/2020/QH14, quy định trường hợp nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đó.

Trong khi đó, Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính số 67/2020/QH14) quy định rõ trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt thì người có thẩm quyền không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả được quy định đối với hành vi vi phạm hành chính đó.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, với trường hợp công dân nêu, việc có phát sinh vi phạm hay không, ai là chủ thể vi phạm, thời điểm chấm dứt hành vi, thời hiệu xử phạt, việc có áp dụng biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp và cách xác định số lợi này đều phải được xem xét dựa trên hồ sơ, tài liệu và tình tiết cụ thể của vụ việc.