Có phải đóng thuế khi nhận thừa kế nhà đất không?

1. Thuế thu nhập cá nhân phải nộp:

+ Theo quy định tại Điểm c, Khoản 9 Điều 2 Thông tư số 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính, thu nhập phải nộp thuế thu nhập cá nhân đối với nhận thừa kế là bất động sản bao gồm: quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất có tài sản gắn liền với đất, quyền sở hữu nhà, kể cả nhà ở hình thành trong tương lai, kết cấu hạ tầng và các công trình xây dựng gắn liền với đất, kể cả công trình xây dựng hình thành trong tương lai, quyền thuê đất, quyền thuê mặt nước, các khoản thu nhập khác nhận được từ thừa kế là bất động sản dưới mọi hình thức, trừ thu nhập từ thừa kế là bất động sản theo hướng dẫn tại Điểm d, Khoản 1, Điều 3 Thông tư này.

    Căn cứ theo Điều 16 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi khoản 1 và khoản 2 Điều 19 Thông tư 92/2015/TT-BTC) thuế thu nhập cá nhân khi nhận thừa kế phải nộp được tính như sau:

Thuế thu nhập cá nhân phải nộp = Thu nhập tính thuế x 10%
Giá trị bất động sản được xác định như sau:
– Đối với bất động sản là giá trị quyền sử dụng đất thì phần giá trị quyền sử dụng đất được xác định căn cứ vào Bảng giá đất do UBND cấp tỉnh quy định tại thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng bất động sản.
– Đối với bất động sản là nhà và công trình kiến trúc trên đất thì giá trị bất động sản được xác định căn cứ vào quy định của cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền về phân loại giá trị nhà, quy định tiêu chuẩn, định mức xây dựng cơ bản do cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền ban hành, giá trị còn lại của nhà, công trình kiến trúc tại thời điểm làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu.
– Trường hợp không xác định được theo quy định trên thì căn cứ vào giá tính lệ phí trước bạ do UBND cấp tỉnh quy định.
     + Căn cứ  Điều 4 Luật thuế thu nhập cá nhân, Điều 4 Nghị Định 65/2015/NĐ-CP và điểm d, Khoản 1, Điều 3  Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định: miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản (bao gồm cả nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản) giữa: vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội, ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh chị em ruột với nhau.

      Như vậy, khi nhận thừa kế tài sản là bất động sản (cụ thể là nhà đất) thì người nhận thừa kế phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Đối với trường hợp người nhận thừa kế và người để lại tài sản thừa kế có quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống thì được miễn thuế thu nhập cá nhân khi nhận thừa kế tái sản theo quy định của pháp luật như nêu trên.

2.  Lệ phí trước bạ phải nộp.

+ Theo Điều 3 Nghị định 140/2016/NĐ-CP về lệ phí trước bạ quy định:
“Tổ chức, cá nhân có tài sản thuộc đối tượng chịu lệ phí trước bạ quy định tại Điều 2 Nghị định này phải nộp lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ các trường hợp thuộc diện miễn lệ phí trước bạ theo quy định tại Điều 9 Nghị định này”.

Theo đó, khi đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở cũng tương tự như thuế thu nhập cá nhân, người nhận thừa kế tài sản là nhà đất phải nộp lệ phí trước bạ nhà đất, trừ trường hợp được miễn.
+ Mức lệ phí trước bạ được tính như sau:
Theo Điều 5 Nghị định 140/2016/NĐ-CP, căn cứ tính lệ phí trước bạ là giá tính lệ phí trước bạ và mức thu lệ phí trước bạ theo tỷ lệ (%). Tuy nhà và đất đều có mức thu là 0.5% nhưng giá tính lệ phí trước bạ của nhà và đất trong trường hợp này là khác nhau, cụ thể:
+ Mức nộp lệ phí với đất:
Lệ phí trước bạ = 0.5% x Diện tích x Giá 01 m2 tại Bảng giá đất
+ Mức nộp lệ phí đối với nhà ở:
Theo điểm b khoản 2 Điều 3 Thông tư 301/2016/TT-BTC, giá tính lệ phí trước bạ đối với nhà được xác định như sau:
Lệ phí trước bạ = 0.5%    x    (Diện tích   x   Giá 01 m2   x  Tỷ lệ % chất lượng nhà còn lại)
Trong đó:
– Giá tính lệ phí trước bạ đối với nhà là giá do UBND cấp tỉnh ban hành theo quy định của pháp luật về xây dựng tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ
+ Trường hợp được miễn nộp lệ phí trước bạn khi nhận thừa kế tài sản là nhà đất:Theo Khoản 10 Điều 9 Nghị định số 140/2016/NĐ-CP của Chính phủ, các trường hợp không phải nộp lệ phí trước bạ gồm: “10. Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”Khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với trường hợp thừa kế tài sản là nhà đất. Nếu thuộc các trường hợp miễn thuế trên thì sẽ được miễn nộp thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ; còn nếu không thuộc các trường hợp được miễn nêu trên thì khi đăng ký chuyển quyền sử dụng nhà đất người hưởng thừa kế phải nộp thuế thu nhập cá nhân (10%), lệ phí trước bạ (0,5%) theo quy định chung.