Cha Mẹ Cho Đất Bằng Lời Nói Có Được Pháp Luật Công Nhận Không?
Trong nhiều gia đình, cha mẹ thường cho con đất bằng lời nói mà không lập giấy tờ hay thực hiện thủ tục sang tên vì tin tưởng nhau. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp hoặc cần làm sổ đỏ, nhiều người mới băn khoăn liệu việc ba mẹ cho đất bằng miệng có được pháp luật công nhận hay không. Vậy quy định hiện hành nói gì và trong trường hợp nào người con vẫn có thể được bảo vệ quyền lợi? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tặng Cho Quyền Sử Dụng Đất Bằng Miệng Có Hợp Pháp Không?
Theo quy định của pháp luật đất đai và dân sự, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản và thực hiện theo đúng hình thức pháp luật quy định.
Sau khi ký kết hợp đồng, các bên còn phải thực hiện đăng ký biến động (sang tên) tại cơ quan đăng ký đất đai để việc chuyển quyền sử dụng đất có hiệu lực đối với bên thứ ba.
Điều đó đồng nghĩa với việc:
-
Chỉ nói miệng rằng “ba mẹ cho con mảnh đất này” chưa đủ để xác lập quyền sử dụng đất.
-
Người con chưa đương nhiên trở thành chủ sử dụng hợp pháp chỉ vì đã được cha mẹ hứa cho đất. Nếu chưa hoàn tất thủ tục theo quy định, việc phát sinh tranh chấp sẽ rất khó chứng minh quyền lợi.
Vì vậy, khi cha mẹ có ý định tặng cho nhà đất, các bên nên thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý để tránh rủi ro về sau.
Ngoại Lệ: Có Trường Hợp Cho Đất Bằng Miệng Vẫn Được Công Nhận
Mặc dù nguyên tắc chung yêu cầu phải có hợp đồng bằng văn bản, nhưng thực tiễn xét xử vẫn ghi nhận một số trường hợp ngoại lệ.
Theo Án lệ số 52/2021/AL (nhiều tài liệu phổ biến hiện nay cũng gọi theo số thứ tự công bố sau này), Tòa án có thể xem xét bảo vệ quyền lợi của người được tặng cho nếu có đầy đủ căn cứ chứng minh việc tặng cho đã được thực hiện trên thực tế.
Ví dụ:
-
– Cha mẹ đã giao đất cho người con quản lý và sử dụng.
-
– Người con đã xây dựng nhà ở hoặc công trình kiên cố trên đất.
-
– Trong suốt quá trình xây dựng, cha mẹ và các thành viên trong gia đình đều biết – nhưng không phản đối.
-
– Người con sử dụng đất ổn định, công khai trong thời gian dài.
-
– Có chứng cứ chứng minh việc cha mẹ đã thực sự đồng ý cho đất.
Trong những trường hợp này, Tòa án sẽ đánh giá toàn bộ chứng cứ, lời khai và quá trình sử dụng đất để quyết định có công nhận quyền của người được cho hay không.
Lưu ý: Đây không phải quy định áp dụng cho mọi trường hợp. Việc công nhận chỉ được xem xét khi có đủ căn cứ cụ thể và phải qua quá trình giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.
Nếu Đất Chưa Có Sổ Đỏ Thì Có Thể Cho Tặng Được Không?
Đây là tình huống khá phổ biến tại nhiều địa phương.
Nếu thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, việc thực hiện hợp đồng tặng cho thường không đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.
Theo Điều 188 Luật Đất đai, người sử dụng đất muốn thực hiện quyền chuyển nhượng, tặng cho hoặc các giao dịch khác phải đáp ứng các điều kiện luật định, trong đó thông thường phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (trừ một số trường hợp ngoại lệ do luật quy định).
Do đó, hướng xử lý phù hợp là:
-
– Kiểm tra xem thửa đất có đủ điều kiện được cấp sổ đỏ hay không.
-
– Thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu nếu đủ điều kiện.
-
– Sau khi được cấp Giấy chứng nhận, cha mẹ lập hợp đồng tặng cho theo đúng quy định.
-
– Tiến hành sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai.
Đây là phương án an toàn nhất để bảo đảm quyền lợi của cả cha mẹ và người con.
Rủi Ro Khi Chỉ Cho Đất Bằng Lời Nói
Việc không lập hợp đồng hoặc không sang tên có thể dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý như:
-
– Phát sinh tranh chấp giữa các anh chị em trong gia đình.
-
– Khi cha mẹ qua đời, mảnh đất có thể được xác định là di sản thừa kế.
-
– Người đang sử dụng đất gặp khó khăn khi xin cấp sổ đỏ hoặc thực hiện giao dịch.
-
– Khó chứng minh việc tặng cho nếu xảy ra kiện tụng.
-
Rủi ro tranh chấp đất đai trong gia đình khi chỉ cho đất bằng lời nói không có hợp đồng
Trong thực tế, nhiều vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm chỉ vì các bên tin tưởng nhau và không thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý ngay từ đầu.
Người Dân Nên Làm Gì Để Tránh Tranh Chấp?
Nếu cha mẹ có nguyện vọng tặng cho quyền sử dụng đất cho con, nên thực hiện đúng quy trình:
-
– Lập hợp đồng tặng cho bằng văn bản.
-
– Thực hiện công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
-
– Đăng ký sang tên ngay sau khi ký hợp đồng.
-
– Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, giấy tờ liên quan.
Đối với trường hợp đã nhận đất bằng lời nói từ nhiều năm trước, người sử dụng đất nên chủ động rà soát hồ sơ, thu thập các chứng cứ về quá trình quản lý, sử dụng đất và tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý nếu có nguy cơ phát sinh tranh chấp.
Đăng kí tư vấn pháp lý miễn phí tại đây
Ba mẹ cho đất bằng miệng không đồng nghĩa người con sẽ được pháp luật tự động công nhận quyền sử dụng đất. Theo quy định hiện hành, việc tặng cho quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản và thực hiện đầy đủ thủ tục theo pháp luật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, nếu có đầy đủ chứng cứ chứng minh việc tặng cho đã được thực hiện trên thực tế, Tòa án vẫn có thể xem xét bảo vệ quyền lợi của người được cho theo án lệ và thực tiễn xét xử.
