TP.HCM đề xuất di dời gần 40.000 căn nhà ven kênh rạch

TP.HCM đang đẩy mạnh chương trình chỉnh trang đô thị với mục tiêu di dời gần 40.000 căn nhà trên và ven kênh rạch trong giai đoạn 2026–2030. Đây được xem là một trong những chương trình hạ tầng – môi trường quy mô lớn nhất của thành phố trong nhiều năm qua, nhằm cải thiện môi trường sống, chống ngập và hoàn thiện hệ thống hạ tầng thoát nước đô thị.

---

TP.HCM nâng mục tiêu di dời nhà ven kênh lên gần 40.000 căn

1. Thành phố yêu cầu rà soát 349 tuyến kênh rạch

Theo Chỉ thị 45/CT-UBND vừa được Chủ tịch UBND TP.HCM ban hành, thành phố yêu cầu khẩn trương rà soát và xây dựng lộ trình di dời nhà trên và ven kênh rạch trên toàn địa bàn.

Đáng chú ý, chỉ tiêu di dời được điều chỉnh tăng mạnh từ khoảng 20.000 căn lên gần 40.000 căn trong thời gian tới. Đây là động thái cho thấy quyết tâm lớn của TP.HCM trong việc xử lý các khu nhà ven kênh xuống cấp kéo dài nhiều năm.

Hiện Sở Xây dựng TP.HCM đã tổng hợp danh mục 349 tuyến sông, kênh, rạch cần tiếp tục triển khai công tác di dời nhà ở trước khi sáp nhập hành chính. Các tuyến này phân bố tại nhiều khu vực nội thành và vùng ven, nơi vẫn còn dày đặc nhà ở tự phát ven kênh.

Các địa phương được yêu cầu rà soát toàn bộ danh mục, cập nhật phương án trên hệ thống bản đồ số, đồng thời đề xuất các dự án cải tạo, chỉnh trang và di dời nhà ở phù hợp với tình hình thực tế.

2. Chương trình gắn với mục tiêu chống ngập và chỉnh trang đô thị

Trong nhiều năm qua, tình trạng nhà ở lấn chiếm ven sông và kênh rạch được xem là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và cản trở khả năng tiêu thoát nước của thành phố.

Không ít tuyến kênh bị thu hẹp dòng chảy do tình trạng xây dựng tự phát kéo dài, khiến nguy cơ ngập úng ngày càng nghiêm trọng mỗi khi mưa lớn hoặc triều cường.

Thông qua chương trình di dời lần này, TP.HCM đặt mục tiêu mở rộng hành lang thoát nước, cải thiện cảnh quan đô thị và tạo thêm không gian công cộng ven sông cho người dân.

Bên cạnh đó, việc chỉnh trang các khu vực ven kênh cũng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng chất lượng sống và thay đổi diện mạo đô thị tại nhiều quận, huyện của thành phố.

Vì sao việc di dời nhà ven kênh rạch nhiều năm qua còn chậm?

Dữ liệu từ Sở Xây dựng TP.HCM cho thấy tiến độ di dời nhà ven kênh rạch có xu hướng chậm dần theo thời gian.

Cụ thể:

• Giai đoạn 1993–2000 di dời được 9.266 căn

• Giai đoạn 2001–2005 di dời được 15.548 căn

• Giai đoạn 2006–2010 di dời được 7.542 căn

• Giai đoạn 2011–2015 di dời được 3.350 căn

• Giai đoạn 2016–2020 chỉ còn khoảng 2.479 căn

• 

Trước đây, TP.HCM từng triển khai nhiều dự án chỉnh trang lớn như cải tạo kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, Tân Hóa – Lò Gốm, rạch Xuyên Tâm hay kênh Đôi. Tuy nhiên, những năm gần đây, số lượng nhà được di dời giảm đáng kể do nhiều khó khăn phát sinh.

Một trong những nguyên nhân lớn nhất là áp lực về nguồn vốn. Trước đây, nhiều dự án được triển khai bằng vốn ngân sách hoặc theo hình thức hợp tác công – tư (PPP). Tuy nhiên hiện nay, ngân sách thành phố đang phải ưu tiên cho nhiều công trình trọng điểm khác, trong khi doanh nghiệp cũng không còn quá mặn mà với các dự án PPP. Ngoài ra, nhiều khu nhà ven kênh là nhà nhỏ, xây dựng tự phát hoặc không có giấy tờ đầy đủ nên việc giải tỏa, bồi thường và tái định cư gặp rất nhiều khó khăn.

TP.HCM tính toán nhiều giải pháp để đẩy nhanh tiến độ

1. Đề xuất cơ chế hỗ trợ và huy động vốn xã hội hóa

TP.HCM hiện đang tận dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 260/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 nhằm huy động thêm nguồn lực cho chương trình chỉnh trang đô thị.

Theo đó, thành phố có thể tạo quỹ đất để đấu giá hoàn vốn, đồng thời thu hút các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào những dự án quy mô lớn.

Hiện TP.HCM đã lên kế hoạch triển khai:

• – 40 dự án sử dụng vốn ngân sách

• – 4 dự án sử dụng vốn xã hội hóa

• Dự kiến từ nay đến năm 2030 sẽ có khoảng 23.429 căn nhà được di dời thông qua các dự án này.

2. Đề xuất hỗ trợ người dân trong diện di dời

Nhiều chuyên gia cho rằng bên cạnh nguồn vốn, chính sách hỗ trợ người dân là yếu tố rất quan trọng để chương trình đạt hiệu quả.

Theo đề xuất, cần phân loại nhà có giấy tờ và không có giấy tờ để áp dụng cơ chế hỗ trợ phù hợp. Đối với các trường hợp nhà không giấy tờ, có thể xem xét hỗ trợ khoảng 70% giá bồi thường nhằm tạo điều kiện cho người dân đồng thuận di dời.

Đây được xem là giải pháp giúp tháo gỡ một trong những nút thắt lớn nhất của chương trình di dời nhà ven kênh hiện nay.

Xem thêm: Các dự án nổi bật khác

---

Việc TP.HCM đề xuất di dời gần 40.000 căn nhà ven kênh rạch cho thấy quyết tâm lớn trong mục tiêu chỉnh trang đô thị, chống ngập và cải thiện môi trường sống. Tuy nhiên, để thực hiện được kế hoạch quy mô này, thành phố sẽ cần đồng thời giải quyết nhiều bài toán về vốn, tái định cư và chính sách hỗ trợ người dân trong những năm tới.

Tham khảo nhà phố giá tốt